Ewa Miszczyk-Wróbel

radca prawny

Od wielu lat z sukcesem pomagam deweloperom oraz wykonawcom zakładać spółki budowlane, a następnie prowadzić je w sposób bezpieczny, osiągając sukcesy w branży budowlanej...
[Więcej >>>]

Porozmawiajmy

Okazuje się, że nie tylko media prywatne się wyłączyły. „Wyłączył się” również w części art. 91a prawa budowlanego. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 09.02.2021 r. przepis ten, przewidujący odpowiedzialność karną za użytkowanie obiektu niezgodnie z przepisami, został uznany za niezgodny z Konstytucją.

Odpowiedzialność karna

Zgodnie z art. 91a ten, kto użytkuje obiekt w sposób niezgodny z przepisami podlega grzywnie nie mniejszej niż 100 stawek dziennych, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Tak, nawet karze pozbawienia wolności.

Przepis ten pojawił się w prawie budowlanym wraz z jego nowelizacją w 2007 r. Uchylono wówczas art. 92 ust. 2 pkt 2, który statuował ten czyn jako wykroczenie. Dziś użytkowanie obiektu w sposób niezgodny z przepisami jest występkiem. Mocno podwyższono sankcję, aby dziś Trybunał mógł się wypowiedzieć, że zrobiono to wadliwie 🙂

Trybunał Konstytucyjny w sprawie sygn. akt P 15/17, odpowiadając na pytanie prawne Sądu Rejonowego w Słupsku (brawo!) uznał, iż przepis ten jest niezgodny z art 2 i art 42 ust. 1 Konstytucji w zakresie dotyczącym zwrotu „użytkuje obiekt w sposób niezgodny z przepisami.”

Znamiona czynu zabronionego

Zdaniem Trybunału przepisy umożliwiające stosowanie odpowiedzialności karnej muszą spełniać wymogi jednoznaczności i określoności (art. 2 Konstytucji) oraz fundamentalnej dla prawa karnego zasady nullum crimen sine lege certa (art. 42 ust. 1 Konstytucji). Co do tego nie ma wątpliwości.

Powyższe oznacza, iż znamiona czynu zabronionego muszą być formułowane w sposób na tyle poprawny, jednoznaczny i precyzyjny, aby ryzyko karalności było rozpoznawalne dla adresatów normy i aby podczas stosowania prawa wykluczona była możliwość rozszerzenia zakresu odpowiedzialności karnej na czyny, które nie zostały zabronione w ustawie pod groźbą kary.

W sposób niezgodny z przepisami

Przy sformułowaniu „w sposób niezgodny z przepisami” nie wskazano, o jakie przepisy prawa chodzi – o przepisy związane z bezpieczeństwem użytkowania obiektu określone w prawie budowlanym, a może o wszystkie przepisy prawa budowlanego, czy też nawet o przepisy związane z użytkowaniem obiektów budowlanych wskazane w innych ustawach? Użytkowanie obiektu może bowiem dotyczyć użytkowania w sposób zgodny z jego przeznaczeniem, ale też z wymaganiami ochrony środowiska, może dotyczyć obowiązku utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym, ale również niedopuszczania do nadmiernego pogorszenia właściwości użytkowych i sprawności technicznej obiektu. Jak widać, można zarzucić naruszenie wielu przepisów…

Art. 91a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 oraz z 2021 r. poz. 11), w zakresie obejmującym zwrot „użytkuje obiekt w sposób niezgodny z przepisami”, jest niezgodny z art. 2 i art. 42 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Cały wyrok TK z dnia 09.02.2021 r. sygn. akt P 15/17 znajdziecie tutaj.

***

PS. Swoją drogą, skoro już po prawie budowlanym od dłuższego czasu jedzie walec nowelizacyjny, to czy nie można było tego przewidzieć i zmienić art 91a? Tak tylko pytam…

Cztery ściany i dach – epilog

Ewa Miszczyk-Wróbel21 stycznia 2021Komentarze (0)

To nie może być przypadek. Wczoraj Donald Trump zakończył swoją prezydenturę, a ja dziś dotarłam do tego fragmentu: „Donald Trump jest deweloperem, a więc niemal z definicji marzycielem. Marzyciele bywają oderwani od rzeczywistości. (…) Jako architekt mogę to zrozumieć, choć inaczej radzimy sobie z realiami.” A dalej jest jeszcze ciekawiej.

Fragment pochodzi z książki „Cztery ściany i dach. Złożona natura prostej profesji” autorstwa R. de Graff. Wydana w 2019 r. w Polsce przez Instytut Architektury jest ciekawą opowieścią o współczesnych realiach pracy architekta.

Wracając do „zmiany warty” w USA, zostawię was z poniższym fragmentem, w którym autor opisuje swoje odczucia związane z wyborami prezydenckimi w 2016 r.

„Społeczeństwo, w którym deweloper jest prezydentem, architekt zaś burmistrzem, zaczyna odzwierciedlać hierarchię obowiązującą w branży budowlanej. Zastanówmy się, co dobrego może z niej wyniknąć. Jakie skutki przyniesie  skopiowanie na poziomie państwa  wzorców rządzenia zaczerpniętych z przemysłu budowlanego?”

(…)

„Donald Trump jest deweloperem, a więc niemal z definicji marzycielem. Marzyciele bywają oderwani od rzeczywistości. (…) Jako architekt mogę to zrozumieć, choć inaczej radzimy sobie z realiami.”

(…)

„W swojej pracy architekci tymczasowo wypierają mniej pożądane strony rzeczywistości – ograniczenia budżetowe, technikalia  wykonawstwa oraz dominujące gusta. Deweloperzy zwykle biorą hurtem wszystkie jej aspekty i zamykają oczy na sprzeczności w żądaniach klientów:

  • Zróbcie ulice w kratkę, jak w Nowym Jorku, ale promieniste.
  • Idea kwadratowego placu jest super, ale chcielibyśmy, żeby był mniej kwadratowy.
  • Budynki powinny stać ciaśniej, a ulice niech będą węższe, ale należy zapewnić widoki we wszystkich kierunkach.
  • Chcemy geometrycznych kształtów, które są jednocześnie organiczne.
  • Proszę zwiększyć gęstość zabudowy, ale żeby było dużo wody.

„Trumpowskie oderwanie od rzeczywistości architektowi musi wydawać się znajome. W innym kontekście jego podejście można by nazwać kreatywnym, widzieć w nim przejaw myślenia lateralnego lub po prostu nieokiełznanej wyobraźni.”

(…)

„Jak do tego doszło, że wszyscy się pomylili? – Prowadzący wiadomości z trudem ukrywa niedowierzanie.”

***

Naprawdę przyjemnie się czyta tę książkę. Można w niej znaleźć wiele smaczków o współczesnych światowych inwestycjach. Polecam!

A co do dewelopera na stanowisku prezydenta, to jak widać od 20.01.2021 r. Amerykanie odkręcają skutki 🙂

Czy kogoś jeszcze dziwi, że zamiast jednej gruntownej nowelizacji prawa budowlanego mamy taki chaos z nowymi przepisami? Rok 2021 trzyma poprzeczkę wysoko przynosząc nam kolejne zmiany.

Co się zmieni w 2021 w prawie budowlanym?

Nowe przepisy prawa budowlanego wchodzą w życie w dniach 5 stycznia, 19 stycznia, 4 lutego oraz 1 lipca 2021 r. Tak, pięć razy w ciągu roku. Jak na razie. Mamy przecież dopiero styczeń i wiele jeszcze może się zmienić 🙂

Powyższe zmiany zostały wprowadzone:

  • ustawą z dnia 10 grudnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa (Dz. U. z 2021 r. poz. 11). Artykuł 6 na drugiej stronie ustawy nowelizującej do najkrótszych nie należy. Zmiany dotyczą art 3, art. 9, art. 29, art. 30, art 31, pojawiają się nowe art. 30b i art. 31a, art. 32, art. 33, art. 34, art. 36a, art. 37a, art. 39, art. 40, art. 41, art. 42, art. 45a, art. 47, art. 53a, art. 57, art. 59i, art. 71, art. 93, art.  prawa budowlanego. Skończycie czytać na 10 stronie ustawy nowelizującej. I nie, zmiany te nie obowiązują od jednego dnia 🙂 Te zmiany wchodzą w życie w dniu 5 stycznia, 19 stycznia, 4 lutego i 1 lipca 2021 r.
  • ustawą z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2320). Zmiany wprowadza art. 75 ustawy nowelizującej (strona 33). Na szczęście dotyczą one tylko art. 12, art. 30 i art. 62 prawa budowlanego. Jaka ulga po przeczytaniu zmian z 10 grudnia 2020 r., prawda? Te zmiany wchodzą w życie w dniu 1 lipca 2021 r.

Konia z rzędem temu, kto to wszystko ogarnie bez narzekania 🙂

Dla przypomnienia tylko napiszę, że od 2018 roku przeżyliśmy chyba już 25 zmian prawa budowlanego. I aż trzy teksty jednolite. Nie zmienia to faktu, iż na dzień dzisiejszy znowelizowane przepisy nadal nie są doskonałe. Jak to się mogło stać? 🙂 Eksperci prawa budowlanego oraz praktycy mają wiele zasadnych zarzutów co do ich jakości. W konsekwencji mamy oto zmiany prawa budowlanego obowiązujące od dnia 5 stycznia 2021 r. Co będzie dalej?

Nowa legislacja pt. „szybko zmień a potem szybko popraw” zupełnie do mnie nie przemawia.

Dobrego wieczoru!

E.

Jeśli lubisz jazdę bez trzymanki, to prawdopodobnie na dziś zostawiłeś wpis beneficjentów  swojej spółki do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych. Dziś bowiem tj. 13 lipca 2020 r. upływa termin na takie zgłoszenie dla spółek powstałych przed październikiem 2019 r. Samo zgłoszenie nie jest specjalnie trudne, ale jak się człowiek spieszy…

CRBR

Obowiązek wpisu do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych dotyczy spółek jawnych, komandytowych, komandytowo-akcyjnych, spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz akcyjnych.

Beneficjentów rzeczywistych nie zgłaszają spółki partnerskie i spółki publiczne. Te ostatnie od dawna muszą bowiem informować na swoich stronach internetowych o akcjonariuszach posiadających więcej niż 5% głosów z posiadanych akcji. Nie robią tego również spółki zagraniczne, które prowadzą działalność w Polsce w formie oddziału.

Do rejestru nie wpisujemy także stowarzyszeń, fundacji oraz przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą ujawnioną w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych znajduje się pod tym linkiem:

https://www.podatki.gov.pl/crbr/

Beneficjent rzeczywisty

Dla przypomnienia, beneficjentem rzeczywistym nie jest każdy wspólnik spółki. Nie, naprawdę nie wpisujemy po KRS wszystkich jak leci 😊

„Beneficjentami rzeczywistymi są osoby fizyczne sprawujące bezpośrednio lub pośrednio kontrolę nad spółką dzięki posiadanym uprawnieniom, które wynikają z okoliczności prawnych lub faktycznych i które umożliwiają wywieranie decydującego wpływu na czynności lub działania podejmowane przez spółkę. To również osoby, w imieniu których nawiązywane są stosunki gospodarcze lub przeprowadzana jest transakcja okazjonalna.”

W przypadku podmiotu będącego osobą prawną są to:

  • osoba fizyczna będąca udziałowcem lub akcjonariuszem, której przysługuje prawo własności więcej niż 25% ogólnej liczby udziałów lub akcji tej osoby prawnej,
  • osoba fizyczna dysponująca więcej niż 25% ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym spółki, także jako zastawnik albo użytkownik, lub na podstawie porozumień z innymi uprawnionymi do głosu,
  • osoba fizyczna sprawująca kontrolę nad osobą prawną lub osobami prawnymi, którym łącznie przysługuje prawo własności więcej niż 25% ogólnej liczby udziałów lub akcji spółki, lub łącznie dysponującą więcej niż 25% ogólnej liczby głosów w organie spółki, także jako zastawnik albo użytkownik, lub na podstawie porozumień z innymi uprawnionymi do głosu,
  • osoba fizyczna sprawująca kontrolę poprzez posiadanie w stosunku do tej osoby prawnej uprawnień podmiotu dominującego w rozumieniu ustawy o rachunkowości,
  • jeśli nie można ustalić tożsamości osób fizycznych określonych powyżej (lub są co do tego wątpliwości) – osoba fizyczna zajmująca wyższe stanowisko kierownicze.

Problemy z Szafirem

Zdecydowana większość z was zrobi zgłoszenie beneficjenta rzeczywistego w 15 minut. O ile oczywiście posiada w miarę prostą strukturę własnościową. W szczególności, jeśli nie musi dziś szukać swoich beneficjentów rzeczywistych po egzotycznych rejestrach handlowych.

Ale będą i tacy, którzy nawet przy prostej strukturze własnościowej napotkają problemy. Jednym z nich jest problem z podpisaniem zgłoszenia do CRBR za pomocą podpisu kwalifikowanego Szafir.

Jak zgłosić beneficjenta podpisując podpisem kwalifikowanym Szafir

Aby zrobić zgłoszenie do CRBR należy w pierwszej kolejności wejść na tę stronę:

https://crbr.podatki.gov.pl/adcrbr/#/

Następnie wybrać „utwórz zgłoszenie” https://crbr.podatki.gov.pl/adcrbr/#/utworz-zgloszenie i uzupełnić wymagane dane. Po uzupełnieniu formularza należy sporządzić tzw. dokument XML

Po zapisaniu dokumentu u siebie na dysku należy go podpisać. Nic trudnego, prawda? 🙂 I tu mogą się pojawić problemy z odpowiednim rozszerzeniem. Plik automatycznie zapisuje się jako XAdES, a rejestr wczyta nam jedynie XML. Aby to poprawić, należy uruchomić aplikację Szafir i otworzyć zakładkę „Kreator podpisu”/Format plików XAdES. Następnie w parametrach podpisu należy zaznaczyć checkbox „Podpis otaczany” i wskazać plik XML, który ma być podpisany.

Na końcu należy zrobić najważniejszą rzecz. Mianowicie należy zmienić plik wynikowy, to znaczy jest rozszerzenie. Na końcu pliku po kropce musimy mieć XML w miejsce XAdES. Aby to zmienić należy wcisnąć „zmień” oraz skasować widoczne rozszerzenie XAdES.

Nie wolno zmieniać pozostałych części nazwy pliku.

Nie zapomnij wcisnąć „zakończ”, aby oryginalny plik z danymi został zastąpiony plikiem z danymi i podpisem.  Na zakończenie pozostaje wczytać podpisany dokument XML https://crbr.podatki.gov.pl/adcrbr/#/

I po krzyku, jak to się mówi.

Jak nie Szafirem to profilem zaufanym

Jeśli nie jesteś w stanie poradzić sobie z właściwym rozszerzeniem pliku podpisanym Szafirem, po prostu odpuść. Podpisz zgłoszenie profilem zaufanym i po sprawie. Jeśli jeszcze nie masz takiego profilu, w kilka minut bez problemu (co do zasady) założysz go w bankowości elektronicznej. Będzie mniej stresu, a profil zaufany pewnie nie raz jeszcze ci się przyda.

Więcej informacji na temat CRBR znajdziesz w moim poprzednim wpisie na blogu – link tutaj. Tam też poczytasz o filmie The Laundromat. Filmweb daje mu co prawda tylko 5,8 gwiazdek, ale warto obejrzeć aby się dowiedzieć, jak to czasem bywa z tym beneficjentem rzeczywistym w Wielkim Świecie 🙂 Szczególnie jeśli szuka go urocza Meryl Streep.

***

A teraz kawa. Kawa uczyni ten dzień lepszym 😊

Dziś rano rozmawiałam z jednym z klientów. Otrzymał pozytywną decyzję w odpowiedzi swój wniosek o finansowanie z Polskiego Funduszu Rozwoju. Wniosek złożył wczoraj wieczorem. Będzie miał przyjemną majówkę, prawda?

W sytuacji kryzysu gospodarczego Polski Fundusz Rozwoju wdraża tzw. tarczę finansową, która zapewnia finansowanie przedsiębiorców na korzystnych warunkach. Banki już wprowadziły odpowiednie procedury techniczne. Wniosek składa się poprzez bankowość elektroniczną, prosto i jak widać bardzo szybko.

Jak działa tarcza finansowa?

Zasady, na jakich można się ubiegać o finansowanie z Polskiego Funduszu Rozwoju, przedstawiają się następująco:

  1. tarcza finansowa jest przygotowana z myślą zarówno o mikro przedsiębiorcach jak i tych większych. Mikroprzedsiębiorca to przedsiębiorca zatrudniających od 1 do 9 pracowników (z wyłączeniem właściciela), którego roczny obrót lub suma bilansowa nie przekracza 2 mln euro. Mały przedsiębiorca natomiast to ten, który zatrudnia od 10 do 249 pracowników, a jego roczny obrót nie przekracza 50 mln euro lub suma bilansowa nie przekracza 43 mln euro.
  2. przedsiębiorca wnioskujący o środki finansowe musi wykazać, iż w związku zakłóceniami w funkcjonowaniu gospodarki na skutek wirusa SARS-CoV-2 odnotowuje spadek obrotów gospodarczych (przychodów ze sprzedaży) o co najmniej 25% w dowolnym miesiącu po 1 lutego 2020 r. w porównaniu do poprzedniego miesiąca lub analogicznego miesiąca ubiegłego roku (spadek sprzedaży towarów lub usług w rozumieniu art. 15g ust. 9 tzw. tarczy antykryzysowej);
  3. maksymalną kwotę, o jaką może się starać przedsiębiorca wyliczy program bankowy w oparciu o wprowadzone przez przedsiębiorcę dane 😊 Wysokość przyznanej subwencji jest obliczana jako % wartości przychodów za rok obrotowy 2019. Im większy spadek obrotów, tym wyższa kwota jaką można uzyskać w ramach programu.
  4. najistotniejsza kwestia:

    uzyskane środki finansowe będą bezzwrotne do 75% subwencji po 12 miesiącach pod warunkiem prowadzenia działalności i utrzymania poziomu zatrudnienia w ciągu 12 miesięcy. Ustalone zasady wskazują na to, że spełnienie określonych warunków będzie podstawą do umorzenia określonych części subwencji: po 25% za: 1) utrzymanie miejsc pracy, 2) za kontynuację działalności, 3) w zależności od poniesionej straty na sprzedaży.

  5. wobec przedsiębiorstwa nie zostało otwarte postępowanie upadłościowe lub likwidacyjne albo nie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne;
  6. przedsiębiorca prowadził działalność gospodarczą na dzień 31 grudnia 2019 r.;
  7. przedsiębiorca na dzień 31 grudnia 2019 r. lub na dzień udzielenia finansowania nie zalegał z płatnościami podatków i składek na ubezpieczenia społeczne, przy czym rozłożenie płatności na raty lub jej odroczenie nie jest uznawane za zaległość;
  8. beneficjent rzeczywisty musi być rezydentem podatkowym na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i rozliczać podatki za ostatnie 2 lata obrotowe na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Odejście od tej zasady jest możliwie, jednak wówczas będzie konieczne zobowiązanie do przeniesienia rezydencji podatkowej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w terminie do 9 miesięcy od udzielenia wsparcia finansowego;

Sytuacje dotyczące beneficjenta rzeczywistego bywają różne. Polski Fundusz Rozwoju wyszedł naprzeciw przygotowując przewodnik, w którym zostały omówione praktyczne porady. Warto zajrzeć więc tutaj.

  1. subwencja jaką może otrzymać przedsiębiorca musi być przeznaczona na określone cele:
  • pokrycie kosztów prowadzonej działalności gospodarczej, przy czym wyłączeniu podlega możliwość przeznaczenia środków na nabycie (przejęcie) w sposób bezpośredni lub pośredni innego przedsiębiorcy (zakaz akwizycji);
  • spłata kredytów, co oznacza możliwość wykorzystania subwencji na przedterminową spłatę kredytów do maksymalnej wysokości 25% wartości pożyczki.

Bardzo ważne jest, iż subwencji nie można wykorzystać na jakiekolwiek rozliczenia z podmiotami powiązanymi.

  1. szczegółowe zasady przyznania i zwrotu subwencji zostaną określone z umowie subwencji zawieranej z każdym beneficjentem. Umowa generuje się automatycznie w systemie bankowości elektronicznej, z której będziecie Państwo korzystać. Zatem mogą się one różnić nieznacznie w zależności od przedsiębiorcy, w szczególności w zależności od sytuacji faktycznej dotyczącej beneficjenta rzeczywistego.

Więcej informacji o tym finansowaniu znajduje się tutaj.

Majówka to dobry czas, aby wszystko poczytać i przygotować się do złożenia wniosków w poniedziałek 4 maja. Coś czuję, że bankowe serwery będą się grzać i to nie z powodu temperatury za oknem 🙂

Dobrej majówki wam życzę!