Ewa Miszczyk-Wr贸bel

radca prawny

Od wielu lat z sukcesem pomagam deweloperom oraz wykonawcom zak艂ada膰 sp贸艂ki budowlane, a nast臋pnie prowadzi膰 je w spos贸b bezpieczny, osi膮gaj膮c sukcesy w bran偶y budowlanej...
[Wi臋cej >>>]

Sklep

Czy prawo autorskie chroni projekt koncepcyjny?

Ewa Miszczyk-Wr贸bel06 kwietnia 2023Komentarze (0)

Koncepcja. Na pocz膮tku wszystkiego jest jaka艣 koncepcja. Przynajmniej mam tak膮 nadziej臋 馃槈

Mo偶e to by膰 my艣l, lu藕na idea. A mo偶e to by膰 co艣 znacznie wi臋kszego, jak na przyk艂ad projekt koncepcyjny w bran偶y budowlanej.

Czym jest taki projekt koncepcyjny?

Projekt koncepcyjny to zbi贸r tych wszystkich pierwszych my艣li i idei, jakie towarzysz膮 wyobra偶eniu nowej realizacji. Ale ju偶 w jakiej艣 wi臋kszej formie, nadaj膮cej tym my艣lom i ideom pewn膮 struktur臋.

Zwykle sk艂ada si臋 on z wst臋pnych rzut贸w, przekroj贸w, nie艣mia艂ych wizualizacji planowanego przedsi臋wzi臋cia budowlanego. Jeszcze bez detali, ale tak przedstawionych, aby odbiorca m贸g艂 poczu膰 鈥瀔limat鈥 tego, co ma zosta膰 wybudowane.

Czy prawo autorskie chroni projekt koncepcyjny

Do tego pojawiaj膮 si臋 opisy pozwalaj膮ce co艣 „poczu膰”, przybli偶aj膮ce wra偶enia, jakie w zamierzeniu maj膮 towarzyszy膰 planowanej inwestycji.

Projekt koncepcyjny ze swej natury charakteryzuje si臋 du偶膮 og贸lno艣ci膮. Zar贸wno w przedstawieniu samego planowanego obiektu budowlanego, jak i towarzysz膮cej mu funkcjonalno-przestrzennej wizji zagospodarowania terenu.

Projekt ten wst臋pnie pokazuje, gdzie co b臋dzie i jak to b臋dzie razem „gra艂o” w przestrzeni etc.

***

Uwaga: Ten artyku艂 mo偶esz pos艂ucha膰 w podca艣cie Sp贸艂ka Budowlana:

***

Istotno艣膰 projektu koncepcyjnego

W literaturze tematu spotyka si臋 stanowisko, zgodnie z kt贸rym:

Pomimo og贸lnego charakteru projekt koncepcyjny stanowi niezb臋dn膮 baz臋, bez kt贸rej niemo偶liwe by艂oby powstanie np. projektu budowlanego, a w konsekwencji r贸wnie偶 i samego obiektu. [1]

Osobi艣cie twierdz臋, 偶e by艂oby mo偶liwe powstanie obiektu. Ale prawdopodobnie skutki by艂yby op艂akane 馃槈 Zdarza wam si臋 czasem zatrzyma膰, rozejrze膰 i pomy艣le膰, co tw贸rca tej koncepcji mia艂 na my艣li鈥yyy鈥r贸膰鈥zy tu w og贸le by艂a jaka艣 koncepcja dla tej inwestycji? Mnie zdarza si臋 to do艣膰 cz臋sto.

Przy okazji 鈥 co my艣licie o koncepcji lokalizacji Muzeum Sztuki Nowoczesnej w niedalekim s膮siedztwie Pa艂acu Kultury i Nauki w Warszawie?

Koncepcja a prawo autorskie

Kiedy taka og贸lna koncepcja, kt贸ra nast臋pnie zostanie uszczeg贸艂owiona w projekcie budowlanym, mo偶e podlega膰 ochronie prawnoautorskiej?

Wtedy, kiedy jest utworem. Pisa艂am na blogu o definicji utworu w rozumieniu prawa autorskiego, ale wr贸膰my jeszcze na chwil臋 do tego.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych;

Art. 1. ust. 1:

Utworem jest ka偶dy przejaw dzia艂alno艣ci tw贸rczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezale偶nie od warto艣ci, przeznaczenia i sposobu wyra偶enia.

W doktrynie podaje si臋, 偶e 鈥瀢聽wielu przypadkach projekt koncepcyjny stanowi najwa偶niejszy etap pracy tw贸rczej projektanta, co najcz臋艣ciej uzasadnia obj臋cie go ochron膮 prawnoautorsk膮.鈥[2]

W wielu przypadkach nie oznacza, 偶e zawsze. I o tym nale偶y pami臋ta膰, bo to bardzo wa偶ne. Zar贸wno dla projektanta, jak i dla inwestora.

Przeczytaj r贸wnie偶 koniecznie:

Utw贸r

Analiza orzecznictwa nie pozwala stworzy膰 zamkni臋tego katalogu przes艂anek pozwalaj膮cych zero jedynkowo stwierdzi膰, 偶e dane dzie艂o (projekt koncepcyjny) jest utworem. Jak s艂usznie podnosz膮 komentatorzy tematu:

Nie da si臋 bowiem generalnie oznaczy膰 minimum indywidualno艣ci, kt贸re stanowi艂oby warto艣膰 progow膮 dla uzyskania ochrony w聽prawie autorskim i聽pozwala艂o w聽spos贸b dostatecznie bezpieczny rozr贸偶nia膰 wytwory intelektualne zdatne i聽niezdatne do takiej ochrony. [3].

Patrz膮c na niekt贸re realizacje zastanawiam si臋, czy aby na pewno mam przed oczami rozwini臋ty projekt koncepcyjny 鈥 utw贸r b臋d膮cy przejawem tw贸rczo艣ci cz艂owieka o indywidualnym charakterze. Zabetonowane rynki ma艂ych miejscowo艣ci wygl膮daj膮 bowiem zawsze tak samo. Pusto, szaro, a latem gor膮co.

Ale przyjmijmy, 偶e faktycznie mamy do czynienia z projektem koncepcyjnym b臋d膮cym utworem.

Co to oznacza?

Przede wszystkim to 偶e ka偶dy, kto b臋dzie chcia艂 korzysta膰 z takiego projektu koncepcyjnego, b臋dzie musia艂 uzyska膰 zgod臋 tw贸rcy.

I nie wa偶ne, czy b臋dzie chodzi艂o o wykorzystanie projektu koncepcyjnego dla potrzeb przygotowania projektu budowlanego przez innego projektanta ni偶 tw贸rca koncepcji, zbudowanie makiety czy wizualizacji, czy te偶 zrobienie wystawy i rozpowszechnienie projektu w tym celu na przyk艂ad w sieci Internet etc.

Co za tym idzie, je艣li inwestor zak艂ada 偶e zlecony projekt koncepcyjny b臋dzie utworem, warto aby zabezpieczy艂 si臋 i zawar艂 odpowiedni膮 umow臋 z projektantem. Wszystko po to, aby po sporz膮dzeniu projektu koncepcyjnego m贸g艂 z niego korzysta膰 w taki spos贸b, jaki b臋dzie dla niego odpowiedni.

***

Nie mam dzi艣 jakiego艣 b艂yskotliwego zako艅czenia. Po g艂owie wci膮偶 mi kr膮偶膮 te zabetonowane rynki. Mo偶e dlatego, 偶e by艂am niedawno w Kielcach 馃槈

Pozdrawiam!

Ewa Miszczyk-Wr贸bel
radca prawny

Zdj臋cie w artykule pochodzi z Unsplash

 

[1] red. P. Jarzy艅ski, Inwestycje budowlane w praktyce, WKP Warszawa 2022

[2] ibidem

[3] ibidem

***

Podcastu Sp贸艂ka Budowlana mo偶esz s艂ucha膰 r贸wnie偶 na YouTube:

***

Jak膮 odpowiedzialno艣膰 ponosi projektant za b艂臋dy projektowe?

Od d艂u偶szego czasu nosi艂am si臋 z zamiarem poruszenia tego tematu. B艂臋dy projektowe to bardzo powa偶ny problem. Mog膮 zagra偶a膰 powodzeniu ca艂ej inwestycji budowlanej. Sukcesem jest ich jak najwcze艣niejsze wy艂apanie i wdro偶enie post臋powania naprawczego.

Najgorsze, co si臋 mo偶e bowiem wydarzy膰, to katastrofa budowlana spowodowana takimi b艂臋dami.

Kiedy b艂臋dy s膮 rozpoznane i naprawione pada zwykle fundamentalne pytanie 鈥 jak膮 odpowiedzialno艣膰 ponosi projektant?… [Czytaj dalej…]

W czym mog臋 Ci pom贸c?

    Twoje dane osobowe b臋d膮 przetwarzane przez KANCELARIA RADC脫W PRAWNYCH Ewa Miszczyk-Wr贸bel w celu obs艂ugi przes艂anego zapytania. Szczeg贸艂y: polityka prywatno艣ci.

    { 0 komentarze… dodaj teraz sw贸j }

    Dodaj komentarz

    Na blogu jest wiele artyku艂贸w, w kt贸rych dziel臋 si臋 swoj膮 wiedz膮 bezp艂atnie.

    Je艣li potrzebujesz indywidualnej pomocy prawnej, napisz do mnie :)

    Przedstaw mi sw贸j problem, a ja zaproponuj臋, co mo偶emy wsp贸lnie w tej sprawie zrobi膰 i ile b臋dzie kosztowa膰 moja praca.

    Twoje dane osobowe b臋d膮 przetwarzane przez KANCELARIA RADC脫W PRAWNYCH Ewa Miszczyk-Wr贸bel w celu obs艂ugi komentarzy. Szczeg贸艂y: polityka prywatno艣ci.

    Poprzedni wpis:

    Nast臋pny wpis: